ड - डलहौसीचा...( २ )

ड - डलहौसीचा...(१)

चंबा येथील विष्णू मंदीर पाहून झाल्या वर जरा तिथला बाजार फिरायला निघालो. सौ. ला अर्थातच एकदम उत्साही वाटू लागले. चिरंजीव लगेच कंटाळले, (शेवटी काहीही झाले तरी माझाच मुलगा तो !! ) त्याला म्हटले चल काहीतरी खाऊ या. फिरता फिरता एक गाडीवाला इडिलिंबू- मोसंबी-संत्र यांच्या एकत्रीकरणातून तयार झाली असावी अशी फळे विकतांना दिसला.त्याला विचारले
" ये कौनसा फल है भाई? "
"गलकल !"
" क्या भाव दिया?"
तर म्हणाला "ये बेचने के लिये नही ये तो निचोडने के लिये है."
मी विचारले "तो फिर बेचते क्या हो? " त्यावर तो म्हणाला ये कचालू है ना इस पर निचोडके खाते है. पाच रुपिया प्लेट ! कितने प्लेट दू?"
"देदो एकही, पहले खाके तो देखू कैसा लगता है?"
मग ते उकडलेले कचालू त्याने सपासप कापले व दोन वडाच्या पानांच्या द्रोणात घेऊन त्यावर आमचूर, पुदिन्याची वाळवलेली पूड मीठ अन आणखी दोन-तीन मसाले भुरकवले वर मस्त पैकी ते गलकल पिळून लिजिये साहब म्हणत खायला दिले.
आणि मग मी एक आयडिया केली. चिरंजीवांकडे संपूर्ण दुर्लक्ष करीत स्वतःच गलकल-कचालू मिटक्या मारत खायला सुरुवात केली. मला पक्के ठाऊक होते की जर मी त्याला हे खा म्हटले असते तर नको, यक्! ( कार्टा लई च कार्टून पाहतो, कोणते बरे ते? हा ते शिंचे "शिनचॅन", त्याचा इफेक्ट हा!! ) इत्यादि सुरु झाले असते. उकडलेले रताळे+बटाटा+ अळकुड्या असे काहीसे लागणार ते कचालू वर भुरकवलेल्या पुदीना वगैरे मसाला अन गलकल पिळल्या मुळे जामच चटकदार लागत होते. रागरंग बघुन मुलगा हळूच म्हणाला "मला पण दे ना, ए आई, हा बाबा बघ एकटा एकटा खातो." मग त्याने एक फोड खाल्ली मात्र, अन सगळी प्लेट आपणच फस्त केली. मग सौ. आणि माझ्या साठी आणखी दोन प्लेट घेतल्या. गलकल के कचालू एवढे चटकदार होते की खाण्याच्या नादात त्याचा फोटो काढावा असे लक्षातच राहीले नाही.
खाऊन झाल्यावर एका दुकानात त्या प्रसिद्ध "चंबा रुमालांची" सहज चौकशी केली. दुकानदाराने ३फूट बाय ३फूट असे रेशमी रुमाल दाखवले, सुरेख रंगसगती व हिमाचल मधील पारंपारीक चंबा शैली मधे रेशमानी भरतकाम केलेले (रासलीला- राधाकृष्ण वगैरे) ते रुमाल बरेच महाग होते. रू २००० पासुन पुढे!!
"बडे बडे लोग ये रुमाल लेके जाते है और फ्रेम करके बंगले मे लगाते है साहब, आप भी लिजिये." दुकानदाराने माझ्या सामान्य ज्ञानात भर टाकली व मला बडा आदमी बनवण्याचा प्रयत्न केला. पण "अभी नही भाई , अभी मै बडा आदमी नही बना " असे म्हणून मी निघालो व चंबाच्या राजाने जतन केलेले संग्रहालय पहायला तेथे जाऊन पोचलो.
उत्खननात मिळालेले शिलालेख, भग्न मूर्ती, होत्याच पण विषेश उल्लेख करावा तो तिथल्या चित्रांचा.
चंबा, मधुबनी, पालमपूर शैलीची ती चित्रं खरेच फार सुंदर आहेत. (अजुन एक दोन शैली आहेत मी विसरलो. चित्रकलेतील जाणकार मी म करांना विनंती की या शैलींच्या चित्रांचे नमुने जालावर कुठे असतील तर प्रतिसादात दुवे द्यावे.) एका चित्रामधे बालकृष्ण आपल्या गोप सवंगड्यां बरोबर लपाछ्पी खेळतोय असे होते. कृष्णावर राज्य! अन गोप सवंगडी कोणी झाडा आड कोणी कुठे कोणी कुठे असे लपलेले आहेत.त्यांच्या चेहर्‍यावर खट्याळ भाव अन कोणीच सापडत नाही म्हणून कृष्ण वैतागलेला! फोटो काढायला इथेही मनाई होती .
संग्रहालय पाहून झाल्यावर परतीच्या वाटेवर पून्हा रावी नदीचा साथ होताच. भूक लागली होती. नदी काठी बसुनच मस्तपैकी भरपूर असली घी घातलेले पराठे हाणले. परत एकदा बॅकवॉटर चे एक मस्त दर्शन झाले.

चंबाहून परतीच्या वाटेला लागलो. उन्हे उतरू लागली तसा गारवा वाढायला लागला. रस्त्यालगत भात शेती दिसत होती. भात तयार होउन कापणीला आले होते. उतरत्या उन्हात डोंगर उतारावर होणार्‍या भातशेतीचे हे एक दृष्य. मला फोटोग्राफी जेमतेमच येते, नाही तर हे आणखी सुंदर आले असते. फोटोशॉप तज्ञ मी म.कर मंडळी तुमचा हात चालवा बघू अन प्रतिसादा मधे टाका सर्वांसाठी.

परतीच्या वाटेवर डायवर साहेबांना च्या प्यावासा वाटला, मी तर काय च्या प्यायला तयारच होतो थंडीच तशी मस्त होती ना. डायवर साहेब म्हणाले देवी मंदीर के पास लेंगे. पण देवी मंदीर वेगळेच होते. या फोटोत दिसतेय तसे.

तिसर्‍या दिवशी जरा लवकर उठलो, डायवर साहेबांनी आज जरा जास्त पॉइंट दाखवायचे ठरवले होते. त्या नुसार पहिले चर्च पहायला गेलो. तिथे सकाळची शाळा भरली होती, थोडे उशीरा येणारे विद्यार्थी व त्यांना सोडायला आलेले पालक फादर ना गुड्मॉर्निंग करत होते, तेही खोटे खोटे रागावत मुलांना आत घेत होते. आम्हीही एक गुडमॉर्निंग ठोकला व चर्च पाहायला आत घुसलो. पानगळीच्या मोसमात गेलो असल्यामुळे नैसर्गिक रित्या फुललेली फुले आम्हाला कुठेच दिसली नाहीत पण चर्च च्या आवारात छान बाग होती. मुलगा मला फोटो काढू दे म्हणून मागे लागला होता, म्हटले काढ या फुलांचे फोटो.
हे काही त्याने काढलेले फोटो.

चर्च पाहून आम्ही निघालो अन सामोरी आली ती "ग्रीन व्हॅली"!! अगदी नावाप्रमाणेच हिरवीगार!! सकाळच्या कोवळ्या उन्हामुळे दृष्य आणखीच छान दिसत होते. बर्फाच्छादित पर्वतांची रांग इथे पहिल्यांदा दिसली, अगदी लांबवर.

डोंगरउतारावर भाताची शेते या रस्त्यावरही होती.

या सगळ्याच परिसरात धूळ जवळ जवळ नाहीच. आकाश कसे निळेभोर दिसते. सूर्यप्रकाश मात्र फार डोळ्यांवर येतो.गॉगल हवाच, त्वचाही लगेच रापते.

मग आले ते जगदंबे मंदीर! नीरव शांतता, मधूनच कुणा भाविकाने केलेला घंटानाद अन तो ऐकायला समोर उभा साक्षात भगवान शिवशंकर!

खजियार हे डलहौसी जवळचे सर्वात सुंदर गाव. खरेतर एक दिवस तरी तिथे जाउन राहायला हवे.
आता फार अंतर नाही राहिले. आपणही तिथे पोहचू. लवकरच.
क्रमशः