महिलादिन ... "इव्हेंट" की "तळमळ" ?

खरं तर काही होत नाही हाच तर मोठा प्रॉब्लम आहे. नुस्ते समाजात मिरवता यावे म्हणून एखादी संस्था उघडली जाते... व ज्या खरोखर अडचणीत आहेत त्यांना मदत करणे ह्यांना गरजेचे वाटत नाहीच ना.. अहो पेज थ्री पार्टीमध्ये अथवा तस्म पध्दतीच्या एकाद्या कार्यक्रमामध्ये बक्षिस मिळाले की सर्व स्त्री जातीच्या कल्याणाची जबाबदारी आपण पेलून आलो आहोत अश्या पध्दतीचे हास्य करुन फोटो काढले की झाले.... संपला महिला दिवस.

आज महिला दिन! छान छान. हे म्हणजे बैल (की गाय) पोळ्यासारखंच झालं की. तसेही हे असले दिन कायमच इव्हेंटच होते की. खरच महिलांबाबत कृतज्ञता, कौतुक वगैरे वाटायला असा दिन कश्याला लागतो? आईबाबतचं प्रेम, कृतज्ञता वगैरे फक्त मदर्स डे पुरतंच असतं? पण एक आहे - यानिमित्तानं अनेकांना एक दिवस तरी, लाजेकाजेनं का होईना अन मुखवटा पांघरुन का असेना बायकांना बरी वागणुक द्यावी लागते. हरकत नाही. अगदी सगळ्या बायका सरसकट चांगल्या किंवा वाईट असे म्हणता येत नसले तरी.

पण....

या सगळ्या छान छान, गोड गोड दिवशी जरा खाली दिलेल्या महाराष्ट्र सीआयडीच्या आकडेवारीकडे पण पहा. २००८ मधे २००७ च्या तुलनेत राज्यातले महिलांविरुद्धचे गुन्हे ९०० ने म्हणजे ५.४२ टक्के वाढले. ती वाढ अशी (कंसातले आकडे वाढीची टक्केवारी दाखवतात): हुंड्यासाठी खुनाचा प्रयत्न (३.७०), बलात्कार (७.३७), अपहरण (३.२१), पती व सासरच्या मंडळींकडुन छळ (६.४३), विनयभंग (९.४७), लैंगिक छळ (५), अनैतिक व्यवसाय करण्यास महिलांना भाग पाडणे (१.५५) आणि हुंडाबळी (८.८९).

उपरोक्त काळातील महिलांविरुद्धच्या गुन्ह्यात जेथे लक्षणीय प्रमाणात गुन्हे झाले त्या स्थळांबाबतचा विदा असा (कंसातले आकडे वाढीची टक्केवारी दाखवतात): मुंबई (९.३), अहमदनगर (५), ठाणे शहर (४.४), पुणे शहर (४.२), जळगांव (४.२) तर चंद्रपुर, बुलढाणा, बीड आणि नागपुर प्रत्येकी ३ टक्के. अन्य ६२ टक्के गुन्हे वर दिलेल्याखेरीज राज्यातील अन्य जिल्ह्यांमधे घडले होते.

२००८ मधे १५६७ महिलांवर राज्यात बलात्कार झाले त्यापैकी ११८ जणी १० वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या होत्या, १३५ जणी १०-१४ वयोगटातल्या होत्या, ४४१ जणि १४-१८ वयोगटातल्या होत्या, ७०७ जणी १८-३० वयोगटातल्या होत्या, १६१ जणी ३०-५० वयोगटातल्या होत्या तर पाच जणी ५० पेक्षा जास्त वयाच्या होत्या.

आकडेवारी दाखवते त्यापेक्षा झाकते असे म्हणतात. पण तरीही ही आकडेवारी बरेच काही बोलुन जाते अन त्याचवेळी महिलादिन रोजच यावा अन प्रत्येकाने महिलांबाबतच्या सद्भावना मनी कायम ठेवाव्यात ही गरज आहे असेही दर्शवते असेच मला वाटते.

जेव्हा कोणत्याही गोष्टीचा इव्हेंट होतो, तेव्हा तिचा बोर्‍या वाजतो.... मग तो महिला दिन असो, वा ताजमध्ये बळी गेलेल्यांसाठीची श्रद्धांजली!!! महिला दिन असो वा कोणताही दिन... तो एकच दिवस साजरा होतो.. इतर दिवशी ज्या साठी तो दिन साजरा करायचा याचे सोयर सुतक नसते.. स्त्रियांच्या प्रश्नावरच नव्हे, तर सर्वसाधारणपणे सगळ्याच गोष्टींत परिस्थिती थोडी निराशाजनक आहे हे वस्तुस्थिती डोळ्यांआड करून चालणार जरी नसले, तरी बाई गं म्हणून हातपाय गाळणंही सयुक्तिक नाही!!!! असो, आपल्यापुरते तरी आपण थोडेफार बदलूयात!!!!

डॉन्राव शब्दाशब्दाशी सहमत !

माझ तर वैयक्तीक मत आहे की हे सगळे "दिन" hallmark आणि archies सारख्या कंपन्याने आपल्यावर लादलेले सण आहेत. महिला दिन असो का फादर्स डे, मदर्स डे, सगळी फक्त फ्याशन आहे.

अगदी अगदी माझ्या मनातला बोललीस अदिती.(नुसता अदिती चालेल ना? मला सुध्दा ताई नको). आमच्याही घरी जे काही नियम होते ते मला किंवा भावाला सारखेच होते. पण मी स्वानुभावरुन नक्की एक सांगू शकते की अमेरिका असो वा भारत, जगात मुलींना जास्त झगडाव लागत स्वताला सिद्ध करायला, आणि त्याचा कोतुक करायला एका विशिष्ट दिवसाची गरज नाहिये.

बरोबर आहे. मला असा वाटत की, हे सगळे दिन आपल्या सारखे सुशिक्षीत लोकांनी थोडे दुर्लक्षीत केले की ह्याच स्तोम जरा कमी होईल.

>>असल्या फालतु 'इव्हेंट्स'ला असणारा विरोध समोर आला तरी पुढच्या वेळी सदर इव्हेंट घडवताना निदान थोडा विचार होईल.
हो पण त्या विरोधामुळे कुठेतरी त्या इव्हेंट ला फुकट प्रसिध्दी मिळ्तेय ना.

>>भारतामध्ये सर्वाधिक डेज् हे मध्यमवर्गिय समाजामध्येच जास्त साजरे केले जातात
भारतामध्ये नाही तर काही अंशी सर्व जगातच, त्याच कारण म्हणजे, मध्यमवर्ग हा कुठेतरी कारण शोधत असतो सेलिब्रेशनसाठी अथवा क्षणिक आनंदासाठी. आणि त्याचा फायदा हे कॉर्पोरेट जग, मिडिया, हॉलमार्क सारख्या कपंन्या, राजकारणी नेते हे घेउन आपल्या भाकर्‍या भाजुन घेतात.

अशा दिनानिमित्त महिलांविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्यापेक्षा त्यांच्या महिला असण्याचा फायदा आपल्या मार्केटिंग मधे कसा करता येईल हा विचार असतो.
बैलपोळ्याच्या दिवशी बैलाविषयी कृतज्ञता व्यक्त केली जाते. त्यात परंपरा वा अंधानुकरणाचा भाग जास्त असतो. त्याला सण उत्सव म्हणु यात फारतर. त्यानिमित्त का होईना बैलाला विश्रांती मिळते. हा महिला दिन म्हणजे काही महिलांसाठी बाईलपोळा ठरतो. समस्त महिला वर्ग एका मापाने तोलता येणार नाही.
हा दिन कर्मकांड म्हणुन जरी मार्गक्रमणा करीत असला तरी सध्या त्या निमित्ताने स्त्री ही देखील माणुस आहे व तिचा माणुस म्हणुन विचार झाला पाहिजे असा संदेश ज्या वर्तुळा तिच्यावर अन्याय होतो तिथपर्यंत पोहोचला पाहिजे यासाठी कारणीभुत ठरेल असे वाटते.

हा इव्हेंट झाला आहे हे नक्कीच

आज आम्ही आमच्या भांडीवाल्या बाईंन सुट्टी देऊन महिला दिन साजरा केल्याची बातमी आईकडून नुकतीच समजली

-ऋ

चांगला लेख चांगली चर्चा

भारतात सावित्रीबाई फुले जन्मदिनाच्या दिवशी महिला दिन असायला हवा.

काल लोकसत्ता मध्ये एक छान कविता वाचली.. आपल्या सर्वांच्या विचारांशी मिळती-जुळती होती म्हणून ती कविता ईथे देण्याचा मोह आवरत नाही..

दुवा

पुन्हा एकदा
(आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाच्या कार्यक्रमाचे आमंत्रण मिळाल्यानंतर..!)
पुन्हा एकदा
आम्ही एकत्र येऊ एका विशाल सभागृहात
भाडोत्री गर्दीमध्ये

पुन्हा एकदा
अर्धीकापली ब्लाऊज घालणाऱ्या उच्चभ्रू स्त्रिया
करतील आमच्या मोर्चाचं नेतृत्व
आणि आमच्या प्रतिनिधी म्हणून
स्थानापन्न होतील समोर व्यासपीठावर

पुन्हा एकदा
कुणा विशाल बॅनरखाली
मंचावरील माइकमधून त्या किंचाळतील
व्यवस्थेच्या विरोधात
आणि आमच्या टाळ्या गोळा करीत
हात उंचावून देतील सोबत असल्याचा भ्रम

पुन्हा एकदा
शब्दांच्या उडत्या गालिचावर बसवून
त्या घेऊन जातील आम्हाला संसदेच्या बोळकांडीतून
जिथं पुरुषांच्या अहंला धडकतील आमचे मुद्दे
आणि चक्काचूर होतील त्यात
वसणारी आमची स्वप्नं.

पुन्हा एकदा
आमच्या सभेला उद्देशून बोलतील
माननीय मुख्यमंत्रीबाई
आणि गौरवास्पद वाटेल आम्हाला
त्या आमच्या सभेमध्ये उपस्थित आहेत म्हणून

पुन्हा एकदा
वादंगाच्या तीव्र जाळावर शिजतील नपुंसक विचार
आणि केले जातील कितीतरी संकल्प
लैंगिक शोषण
वेश्यावृत्ती यांच्या विरोधात संघटित होऊन लढण्याचे

पुन्हा एकदा
आपल्या बळाचं सामूहिक प्रदर्शन करीत
आम्ही चालत जाऊ शहरातल्या रस्त्यांवरून
पुरुषसत्तेच्या विरोधात
हवेत मुठी आवळलेले हात उंचावत
आणि आमच्या जोमदार घोषणांच्या उष्णतेनं
गरम होईल शहरातली हवा

पुन्हा एकदा
रस्त्याच्या बाजूला उभे असलेले रसिक
शेकतील आपले डोळे
आणि रोमांचित होत
बोलतील आपापसात की
यार, शहरात वसंतऋतू आलाय
जिथे शहरातल्या गजबजलेल्या चौकात
एकत्र येऊन आम्ही देऊ जोमदार घोषणा
तिथल्या भिंतींवर चिकटवलेल्या पोस्टर्सवरच्या
स्वीमिंगसुटवाल्या सिनेतारका
निर्लज्जपणे नायकाच्या मिठीत झुलत
दाखवतील आम्हाला ठेंगा

हळूहळू थंड होईल आतली आग
आणि मग पुन्हा एकदा-
विखुरल्या जाऊ आम्ही चौकातून
आमचा नवरा आणि मुलं
ऑफिस आणि शाळांमधून परतले असतील याची काळजी करत.

निर्मला पुतुल
झारखंड येथील संथाळी आदिवासी कवयित्री
अनुवाद : कविता महाजन

एकंदर महिलादिन हा तळमळ दाखवायच्या इव्हेंटसाठी असलेला दिवस आहे असे बहुतेकांचे मत दिसते.

एका सुस्तावलेल्या पांढरपेश्या समाजाच्या डोळ्यात झणझणीत अंजन टाकायचे काम ह्या लेखाने केले याबाबत माझ्या मनात आता कोणतीच शंका उरली नाही.

अजुन येउ द्या. पुढल्या महिलादिनाच्या आढाव्याच्या प्रतिक्षेत.

काल कुकर लावला. कान्दा चिरला. भाजी केली. कणिक मळली....(हिला ऑफिसातुन यायला उशिर झाल्यामुळे)

उपास होता.

महिला दिन साजरा झाला.

आज काय झालं/केलं हे जरा लिहा की राव इथं.

आयला लय धुरळा उडलाय की.....

आज सडा घालावा का????

लालू यादवाने महिलाआरक्षणबद्दल काय तारे तोडलेत ते वाचले का?
म्हणे हे विधेयक निरुपयोगी आहे...समजा राबडीला कोणाला मत द्यायचे असेल तर ती ते मी सांगेन त्याच्या विरोधात करेल का कधी?
ही बिहारी वृत्ती......

मुळात महिला दिनाचं उद्दीष्ट चांगलं असेलही पण 'येईल तो दिन माझा' असं म्हणायला आपण (फक्त महिलाच नव्हे) कधी शिकणार? चांगलं काम करायला, चांगलं दिसायला, चांगलं असायला एका दिवसाच्या उत्सवाची गरजच काय? मी स्वतः अनेक सण साजरे करत नाही

+१,

असेच म्हणते.

"ऊठसुठ कसले रे हगलेमुतले डे साजरे करता? आज काय मदर्स डे, आज काय फादर्स डे... आपण आईबापाचे दिवस कधी घालतो? ते मेल्यावर! तुम्हीतर जिवंतपणीच त्यांचे दिवस घालु र्‍हायलायत की!"
-युवराज साहेबराव डोणजे-पाटील.

मतितार्थः कळाला असेलच...नसेल तर श्रामोंच्या 'मोठे व्हा' यादीत ताबडतोब नावनोंदणी करुन घ्यावी ही णम्र इनंती.