मार्गदर्शन

का?? नवरा सोडून कोणी मित्र मैत्रीण नसते का आपल्याला??
दंगा करायला धागा काढला असता तर "चर्चास्थळ" ह्या सदरात प्रसिद्ध नसता केला...

ज्यांना दंगा करण्यासाठी हा धागा काढला आहे असे वाटत असेल त्यांनी प्रतिसाद नाही दिला तरी चालेल...
ज्यांना धागा जेन्युईन वाटतो आहे त्यांनी प्लीज आपले अनुभव किंवा अश्या परिस्थितीतून तुम्ही बाहेर कसे पडलात हे सांगा...

कोणाकडे बोलावं याचं तारतम्य बाळगल्यास हा प्रश्न उद्भवणार नाही. >> हे शहाणपण कमावलं या अनुभवातून....
अनोळखी माणसाला काही सांगितल्यास सहसा असा प्रश्न निर्माण होणार नाही. >> उलट माझा अनुभव असा आहे की अनोळखी माणूस काय कारणाने तुम्हाला अप्रोच झालाय हे तुम्हाला गेस करता येत नाही.. त्यापेक्षा अनोळखी लोकांना आपल्याविषयी काहीही सांगू नये.. (अर्थात तो ओळखीचा झाल्यावरही विश्वासघात करणार नाही याची काहीएक खात्री नाही)
आपला काही अनुभव आहे का या बाबतीत?
मार्गदर्शनाबद्दल आभारी आहे...

अरूण कोर्डे काकांशी सहमत

इतरांजवळ रहस्यभेद करू नये अशी संस्कृत म्हण आहे त्याची आठवण झाली.>> कोणती म्हण?? मी आधी वाचली असती तर बरे झाले असते...
शक्यतो अशी वेळ मी येऊ देत नाही पण आलीच चूकून तर त्याचे वाईट वाटून घेत नाही, झालेला तोटा ( आर्थिक/मानसिक) दोन्ही अक्कल खात्यात जमा करून गप्प बसतो. >> दुसरा पर्यायाच काय असतो?? असो.. आलेला अनुभव बराच काही शिकवून गेला...

माणसाला आतला ताण जास्त झाला की कोणालातरी सांगून कमी करावासा वाटतोच. >> असेच माझेही झाले

फक्त माणूस पारखावा लागतो.>> इथे मी चुकले

आशा न वाटता येणार्‍या प्रश्नातील वास्तवता मनाला वारंवार समजावून सांगावी लागते इतकेच.. अशी कोंडी करणारी अवस्था पुष्कळांची होते. पाहा पटतय का . >> हो पटतंय... मला वास्तवतेची जाणीवही आहे.. पण... कोणीतरी आपला किंवा आपल्या चांगुलपणाचा फायदा घेतो तेव्हा चांगुलपणावरचा विश्वास उडत नाही का??

असो.. मी माझ्यापुरते तरी ठरवलेय... यापुढे सावधपणे वागायचे... आणि जमल्यास स्वार्थीपणे.. तुसडेपणाने... इत्यादी...

नानाशी सहमत.

...त्याचे मुल्य तुम्ही चुकवले.
आँ. काय हे (मूल्य चुकाया?) यू टू ब्रूटस्? देन सीजर मस्ट डाय. (हल्ली मटा वाचताय काय? )

प्रतिसाद वाचून सुरुवातीला थोडा राग आला पण मी प्रतिसाद पुन्हा पुन्हा माझ्या सद्यस्थितीशी पडताळून पाहिल्यावर मला माझी चूक कळली...
अश्याच कानउघाडणिची गरज होती कदाचित मला...
तुमच्या परखड पण उत्तम मार्गदर्शनासाठी मनापासून आभार...

दुसर्‍या प्रकारच्या लोकांशी कायमचे संबंध तोडून टाकतो. नंतर त्यांच्यापैकी काहींना पश्चाताप होऊन माझी माफी मागितलेले लोकही आहेत. पण मी अशांशी संपर्क ठेवत नाही कारण हे लोक केव्हाही उलटून आपल्याला मोठा फटका देऊ शकतात.

तेव्हा दुसर्‍या प्रकारच्या अशा लोकांपासून चार हात लांब राहणे हाच एकमेव उपाय आहे.

बाकी विश्वासघाताच्या अनुभवातून मिळालेला धडा आपल्याला खूप काही शिकवून जातोच.>> हे खूप आवडले...

आवर्जून इतकी सविस्तर आणि वास्तव प्रतिक्रिया दिल्याबद्दल खूप आभार..

<<दुसर्‍या प्रकारच्या लोकांशी कायमचे संबंध तोडून टाकतो. नंतर त्यांच्यापैकी काहींना पश्चाताप होऊन माझी माफी मागितलेले लोकही आहेत. पण मी अशांशी संपर्क ठेवत नाही कारण हे लोक केव्हाही उलटून आपल्याला मोठा फटका देऊ शकतात. तेव्हा दुसर्‍या प्रकारच्या अशा लोकांपासून चार हात लांब राहणे हाच एकमेव उपाय आहे.>>

पण समजा विश्वासघात करणारी व्यक्ति तुमच्या इतक्या जवळची आहे की तीला स्वतःपासून तोडुन टाकणच जर तुम्हाला शक्य नसेल तर? तुम्ही तीचा ना सूड घेऊ शकत ना तीला आयुष्यातून पुसून टाकू शकत अशी असेल तर?
तर काय करायचं? काय शिकायचं ह्या अनुभवातून? होऊ शकतं ना असही?

काय वाटतं तुम्हाला? काय करायचं अश्यावेळी?

मनापासून क्षमा करायची त्यांना ... जखम ताजी असताना हे अवघड वाटतं... पण कालांतराने हे खात्रीनं लागू पडणारं औषध आहे याचा अनुभव येतो.

सविता ताईंशी अगदी सहमत आहे

( मी हा धागा वाचेपर्यंत तरी झालेल्या घटनेचे विवरण काढून टाकण्यात आलेले होते, त्यामुळे नेमका त्यावर मी प्रतिसाद देत नाहीये. हा प्रतिसाद generic ग्रुहित धरावा)
>> १) तुम्ही त्या व्यक्तीवर जो विश्वास ठेवलात ते जजमेंट कसे डेव्हलप झाले (की ही व्यक्ती थोडीशी का होईना विश्वसनीय आहे)? असे कोणते Behavioral cues and clues मिळाले त्या व्यक्तीकडून की जेणेकरून तुम्हास तसे वाटले ?
जर व्यक्ती विश्वसनीय नव्हती. तर तिला एखादी गोष्ट सांगणं हि एक रिस्क असते, जी माणूस कुठे ना कुठे, कधी ना कधी, छोट्या-मोठ्या प्रमाणात घेतंच असतो. आता जेव्हा ती आधीच घेतलेली रिस्क असते, तर तेव्हा त्यावर जास्त विचार किंवा पश्चाताप तरी करू नये असं मला तरी वाटतं. परत रिस्क घ्यायची कि नाही, हा देखील ज्याचा त्याचा प्रश्न.
जर व्यक्ती विश्वसनीय होती. तेव्हा तिने विश्वास तोडला. तर तो जाणून बुजून तोडला कि जे झालं ते अजाणतेपणात झालं ह्याचा विचार करायला हवा. मोस्ट ऑफ द टाईम्स तरी त्या मागे त्या व्यक्तीचा 'वयक्तिक लाभ' हा हेतू नसतो. (इथे जवळची व्यक्ती आणि विश्वसनीय व्यक्ती ह्यात गफलत नको. अगदी जवळची व्यक्ती विश्वसनीयचं असेल असे गृहीत धरता येत नाही.) बरेचदा परिस्थिती सुद्धा बऱ्याच अंशी जबाबदार असते. असे असेल तर, आणि त्या व्यक्तीला झालेल्या गोष्टीबद्दल वाईट वाटत असेल तर, त्या व्यक्तीला 'सेकंड चान्स' देता येऊ शकतो. (मी मुळात 'सेकंड चान्सेस' वर विश्वास ठेवणारा आहे. तो द्यावा कि नाही हा ज्याचा त्याचा प्रश्न.) आणि जर ह्या पैकी काहीच नसेल, आणि व्यक्तीने स्व-लाभासाठी तुमचा विश्वासघात केला असेल, नि ते करून त्याला काडीचाही पश्चाताप होतं नसेल, तर त्याला तोंड देऊन त्याला झालं त्याचा जाब विचारावा. रोष व्यक्त करावा. पण झालं तेव्हढ पुरे, नि प्रकरणाला अजून तरी वाढवू नये. अनुभव समजून पुढे बघावे. ( इथेही 'सेकंड चान्स' देता येतो. त्यानंतरही परत 'येरे माझ्या मागल्या' चं होत असेल तर मग मात्र दंड अथवा थेट भेद करण्यात सुध्धा काही गैर नाही. लेकीन 'साम' का एक चान्स तो बनता हैं!)

>>२) यातून तुमचे नुकसान झालेले असेल तर नुकसानाचा अंदाज घ्या. नुकसान मानसिक, आर्थिक व सामाजिक (Loss of reputation, loss of relationship ) ही असू शकते. महत्त्वाचा प्रश्न हा की - तुमच्याकडून जर चूक झालेली असेल तर झालेल्या चुकीच्या प्रमाणात तुमचे नुकसान किती आहे ? ते जर फार जास्त असेल तर ते भरून काढणे शक्य आहे का ? जर नसेल तर ?
सहसा भौतिक स्वरूपावर झालेले नुकसान भरून काढताच येतं. तसंही जे होतं ती एक घटना असते. जिचं भौतिक पातळीवर अस्तित्व नसतं. अस्तित्व असतं केवळ मेंदूत, जिथून आपल्याला त्या घटनेची आठवण होतं राहते, आणि तीच सर्वात जास्त त्रास देते. आता नुकसान जर दुसऱ्याने माझं केलं असेल तर .. उदा. (माझ्या एका मित्राने माझ्या नि माझ्या दुसऱ्या मित्रासोबत असलेल्या लहानश्या वादाचा फायदा उचलून माझे नि त्याचं नातं कायमचं तोडलं. ... तर अश्या प्रसंगात गोष्ट हि बघायला हवी कि मुळात माझी नि माझ्या मित्राची मैत्री हि तुटणारी होतीच. ती असल्या धक्क्यांसाठी तयार नव्हतीच. तिथे माझं मित्र नसून अजून कुणी असतं तरी कदाचित तेच झालं असतं. ) आता हे असलं (Loss of reputation, loss of relationship ) कसं भरून काढता येतं? माझ्या मते तरी इथे टाईम हाच महत्वाचा फ्याक्टर असतो. वेळे सोबतच हे असले Loss भरून काढणं शक्य असतं. हा ज्या व्यक्तीमुळे हा Loss झाला आहे, त्याचं काही नुकसान करून मानसिक शांती मिळू शकते. पण तो destructive way झाला. तसंही 'Justice is about harmony. Revenge is about you making yourself feel better.' ..... आता आपण स्वतः constructive कि destructive हे ज्याचं त्याला ठाऊक असतं. त्याने तो तो मार्ग निवडावा. तेव्हाच मानसिक शांती मिळेल.

>>३) अनेकदा अ, ब, क हे तुमच्याशी कसे वागतात याच्या निरिक्षणावरून हे ठरते की ड तुमच्याशी कसे वागेल. (Sort of Information Cascade). व हे ड च्या नकळत घडते. तुम्हास भेटणारे शंभरापैकी एकशेदहा लोक हे सहिष्णूतेचा सल्ला देतील. मी मात्र तुम्हास (Unsolicited) सल्ला देईन की स्वतःचे (व हितसंबंधांचे) रक्षण करणे हे व्यक्तीचे कर्तव्य असते. त्यामुळे तुमच्याशी विश्वासघात करणार्‍या व्यक्तीस व इतरांनाही हा संदेश जाणे गरजेचे असते की तुम्ही हा प्रकार हलकेच घेत नाही. तेव्हा काही काळ जाऊ द्या. या मामल्यातून रिकव्हर व्हा. शत्रू कोण आहे ते ठरवा. शत्रूच्या शक्तीचा अंदाज घ्या. बलस्थाने (प्रकट व अप्रकट) ओळखा. जर शत्रू आवाक्यात असेल तर - जेव्हा संधी मिळेल तेव्हा अत्यंत थंडपणे पलटवार करा.
रिकव्हर होणं - शत्रू नेमकं कोण हे ठरवणं - त्याच्या शक्तीचा अंदाज घेणं(पण कधीपर्यंत?) हे बरोबर. पण हे समजल्यावर त्यावर पालटून वार करण्यापेक्षा(त्यावर वेळ घालवण्यापेक्षा), असला वार परत झाला तरी काही होणार नाही इतका स्वतःला (स्वतःच्या Relations ला) ठोस करण्यात काय हरकत आहे. तसंही मानसिक पातळीवर तुम्ही मजबूत असले तर भौतिक पातळीवर कितीही काहीही झालं तुमच्या सोबत, तरी तुम्हाला काहीच फरक पडत नाही. पलटून वार करणं माझ्या बुद्धीला तरी पटत नाही. जे करायचे ते तेव्हाच. त्यासाठी धागाही काढला होता. असो.
मुळात आपल्यासोबत काही वाईट होणं, नि आपल्याकडून दुसऱ्याचं वाईट होणं, हा निसर्गाचा नियम आहे. तो जीवनाचा एक भाग आहे, ज्यातून सुटका नाहीये. आणि नसणारये. पण प्रत्येक वेळी तुमच्या कडे एक विकल्प असतो 'to be at peace or at resistance' .

तुम्हाला काय वाटत?

३) अनेकदा अ, ब, क हे तुमच्याशी कसे वागतात याच्या निरिक्षणावरून हे ठरते की ड तुमच्याशी कसे वागेल. (Sort of Information Cascade). व हे ड च्या नकळत घडते. >> हे मला नीटसे समजले नाहीये.. कृपया सोप्या भाषेत सांगा..

व्य नि केलेला आहे.

---

विकल्प विकल्प विकल्प.

नेगोशिएशन हे अत्यंत महत्त्वाचे कौशल्य आहे. व्यावसायिक जीवनातच नव्हे तर व्यक्तीगत जीवनातही. व्यक्ती सदैव नेगोशिएशन करत असते ... प्रत्येकाशी.

स्वस्त व मस्त पुस्तक -

Getting to Yes: Negotiating Agreement Without Giving In by Roger Fisher, William L. Ury