सही रे सही

आज चॅनेल सर्फिंग करताना एका न्यूज चॅनेलवरील बातमीने लक्ष वेधून घेतले ...
भारत आणि नेपाळ यांनी काही करारांवर "सह्या" केल्या ...

वाटलं की सह्या केल्या असं का म्हटलं ... फक्त करार केले, कागदपत्र केले असं म्हटल असत तर काय बिघडल असतं ? सही या एका शब्दाने काय फरक पडला ... असाच विचार करता करता "सही" किती महत्वाची आहे यावर जे काही सुचलं .. ते लगेच टंकल ....

बेसिक प्रश्न ... सही म्हणजे नक्की काय ? उत्तरासाठी नेहमीप्रमाणे गुगल देवांची आराधना करायला सुरवात केली ... देव लगेच प्रसन्न झाले ..
"It is a handwritten (and sometimes stylized) depiction of someone's name, nickname or even a simple "X" that a person writes on documents as a proof of identity and intent."

सही म्हणजे नुसतं हस्तलिखित नावं वगैरे नाही तर सही सांगते की सही करणारा त्या कागदाच्या तुकड्याची [ज्या कागदावर सही केली आहे]जबाबदारी घेतो आहे. त्याच्या सत्यतेला तोच जबाबदार आहे ...
खरचं किती महत्त्व आहे ना सही ला ?

अगदी शाळेमधलं "प्रगतीपुस्तक" आठवा ... आपल्या दिवट्याने काय दिवे लावलेत ते पाहून सही करणारे पप्पा दिसताहेत ना ...
किंवा शाळेला दांडी मारली असेल .. मास्तर काय म्हणाले ते आठवा ..
वडिलांची सही आणल्याशिवाय वर्गात बसू देणार नाही असे म्हणणारे मास्तर सही नसती तर काय म्हणाले असते ?

जरा मोठे व्हा ... कॉलेजमधली प्रॉक्सी अटेंडन्स आठवा ?
आमच्या कॉलेजमध्ये मास्तर प्रत्येक विषयाच्या तासाला अटेंडन्स शीट द्यायचे ... माझ्या एका मित्राने त्याच्या [मानलेल्या] गर्लफ्रेंडची एकदा सही केली ..ती वर्गात नसताना .. आणि नेमकं त्याच दिवशी मास्तर नी चेक केलं की खरचं एवढे लोक आलेत का ते .... जे प्रत्यक्षात नव्ह्ते पण पेपर वर होते त्यांची मस्त बिनपाण्यानं केली पुढ्च्या तासाला + ज्यांनी प्रॉक्सी केली होती त्यांची पण ... असो अवांतर झालं ... तर मग सांगा सही नसती तर काय केलं असतं ?

असच विचार करा .... लिहलं असेल तर प्रेमपत्र आठवा .. तुझाच असं लिहून नावचं नसेल लिहिलं तर तिला कळणार कसं की मागे मागे फिरणार्‍यांपैकी नक्की कुणी लिहिलं ? नाव ही पण एक प्रकारची सहीच झाली ना मग ?

आंतरजालावर भटकताना मी बर्‍याच वेगवेगळ्या सह्या पाहतो .. काही मजेदार तर काही विचित्र ... तर काही क्षणाक्षणाला बदलणार्‍या .. ह्या सह्यांवरून झालेली वादावादी पण चांगलीच लक्षात आहे .... सही वरून स्वभाव, आचार्-विचार समजतात हेही ऐकलं आहे .. असो ...

शिनेमातल्या लोकांच्या , लेखकांच्या सह्या एकदम स्टायलीश असतात .. आणि किमती सुध्दा 8) ... बर्‍याच जणांना छंद असतो अशा मान्यवरांच्या सह्या गोळा करायचा .... सह्या केलेल्या वस्तू खरेदी करायचा ... मुझे कुछ कहना है मध्ये करीनाला असाच काहीसा छंद असतो पण मदत करणार्‍या लोकांच्या सह्या घेण्याचा ... मला तर वाटतं "आदिदास" सचिनला सांगत असेल ह्या १०० चेंडूफळ्या घे सह्या करुन दे ... मग त्याचा लिलाव करत असतील [फक्त उदाहरण दिलय बरं ... आम्ही पण "देवां"चे पंखे आहोत ]

तर आता जरा पुराणात / इतिहासात डोकवा ... रामायणात सीतेने कसं ओळ्खल की हनुमान रामाचा दूत आहे ? त्या प्रसंगात "अंगठी" ने सहीची भुमिका केली ...

"राजे" लोक राजमुद्रा का वापरायचे ? ती पण एक सहीच ना ....

आनंदीबाईने ध चा मा [धमु नव्हे] केला पण त्यावर राघोबादादांची सही होती म्हणूनच गारद्यांनी ती आज्ञा पाळली ना ...

वेडात मराठे वीर दौडले सात ... का ? प्रतापराव गुजरांनी महाराजांची सही असलेलं पत्र पाहिलं/वाचलं म्हणूनच ना ... तेच जर अष्टप्रधानांपैकी कुणाच्या सहीचं पत्र असतं तर दौडले असते का ?
...अंमळ जड होतयं ... वर्तमानात येवू ...

बँकेच्या व्यवहारात तर सही म्हणजे काय सांगू ... मी स्वतः बर्‍याच वेळा अनुभव घेतला आहे ... बँकवाले तर सह्या साठवून ठेवतात [scan] ... पण सही जरा जुळली नाही तर फार त्रास .. माझ्या पप्पांची एका बँकेत मराठी सही होती आणि एका बँकेत इंग्रजी ... बर्‍याच वेळा गफलत झाली आहे.. ह्याच बँकवाल्यांनी मला डिमांड ड्राफ्ट सहीशिवाय दिला होता ... अस्मादिकांनी पण तसच फॉर्म सोबत पाठवून दिला होता ... फॉर्म परत आला ... तेव्हापासून मी चार चार वेळ चेक करतो की चेक , डि.डि.वर नक्की सही आहे की नाही ते

आता जरा शिनेमाकडे वळू ...

बच्चनरावांचा सहीविषयीचा डायलॉग तर प्रसिद्ध आहे .. "जाओ पहले उस आदमी के साइन लेके आओ , जिसने मेरे हाथ पे ये लिख दिया ....."

तसच बर्‍याच शिनेमांमध्ये ... मराठी,हिंदी दोन्ही ...एक सीन असतोचं असतो ... व्हीलन नी हिरो,त्याची आई वगैरेना बांधून ठेवल आहे आणि हिरोच्या बापाला व्हिलन म्हणतो की इन सब की जिंदगी चाहते तो इन कागजातों पे जहां जहां फुली मारली है , वहां वहां साईन करो ... ..

आता जरा सिरिअसली सह्या बघू .... कोणतेही ऑफिशियल पत्र असेल, राष्ट्रीय - आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचे करार दस्तावेज असतील तर वेगळा भाग लक्षात येतो .. .. इथे कुणी एकटा जबाबदार नसतो
उदाहरणार्थ ऑफर लेटर .. एखादी कंपनी जेव्हा तुम्हाला पत्र देते त्यावर कोणा एच्.आर. ची सही असते .. ते तो कंपनीतर्फे करतो ... ती व्यक्ती नाही तर कंपनीने तुम्हाला नोकरी दिलेली असते ..
तसचं काहीस राष्ट्रीय - आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचे करार, दस्तावेज असतात ... अटलबिहारी वाजपेयींनी ज्या करारांवर सह्या केल्या. ते करार अटलबिहारी पंतप्रधान नसतानाही भारत सरकारला बंधनकारक ठरतात ...
तसचं जे जास्त महत्वाचे नसतात पण संख्येने जास्त असतात अशा कागदपत्रांसाठी सहीचे शिक्के बनवून घेतात ..
आजकाल तर कंटेंट सीक्युअर ठेवण्यासाठी डिजिटल सह्या, बायोमॅट्रिक सह्या, क्रिप्टोग्राफिक सह्या वगैरे वापरतात

तर मित्रहो ... झोप फार येते आहे ..... हे सहीपुराण इथेच थांबवतो ....

-संग्राम