माझा बाप

माझा बाप आणि मी लहानपणी एकमेकांचे दुश्मन होतो.

*

निदान मला तरी वाटायचे की माझा बाप माझा कट्टर दुश्मन आहे. बापाला काय वाटत असे माझ्याबद्दल हे कळण्याचे ते वय नव्हते. कारण बापाशी लहानपणी फार बोललो किंवा बापाने कुठे फिरायला नेले असे कधीच आठवत नाही. अगदी लहानपणी खांद्यावर घेवुन झोपवले असेल किंवा मांडीवर घेवुन थापटले असेल तर असेल पण जसे समजायला लागले तेव्हापासुन बापापासुन दुर रहाणेच जास्त फायद्याचे असते असे लक्षात आले होते. कारण सरळ होते कान ओढले जाणे, पाठीत धपाटा बसणे किंवा अंगठे धरुन उभे रहाण्यापेक्षा गल्लीत टवाळक्या करत गोट्या खेळणे किंवा लपंडाव, शिवाशिवी, दगडपाणी असे खेळणे जास्त सोयीचे होते.

*

बापापाशी हट्ट करण्यापेक्षा आईकडे मागणे सोयीचे होते. बापाचा कल कसा असेल त्यानुसार ती बोलुन हो किंवा नाही काढून घ्यायची. बाकीच्या मुलांचे बाप कसे मागितल्याबरोबर हवे ते आणुन देतात अन माझाच बाप मला असे का करतो हे
कळायचे खरे तर ते वय नव्हते. पण खुप राग येत असे. कधी कधी तो राग चेह-यावर दिसे पण गालावर पडलेल्या फटक्याबरोबर तो आतल्याआत जिरुन जात असे. हळु हळु आपल्याला काही हवे आहे हे पण मी विसरुन जायला लागलो.
परमेश्वराकडे सुद्धा कधीच काही न मागण्याची सवय बहुधा मला बापामुळेच लागली. त्यामुळे बापाने सांगावे अन मी ऐकावे, बापाने चालावे अन मी त्याच्या मागुन चालावे असेच जवळपास ठरले होते त्यात कधीच खंड पडला नाही.

त्याबद्दल आता फारसे वाईट पण वाटत नाही.

*

आयुष्यात पहिल्यांदा कधी काही बापाकडे मागितले असेल तर ते दहावीनंतर. दहावीच्या सुटीत सगळे नातेवाईक नेहमीप्रमाणे आलेले असतांना आता पुढे कोणती साईड घेणार अशी चर्चा चालु होती. जेवणे झाली होती. आरामात गप्पा
चालु होत्या. बापाला इतर काही शिक्षणाची क्षेत्रे असतात याची कल्पना होती की नाही हे माहित नाही पण पोराला बीकॉम करायला लावायचे असेच बापाने ठरवले होते. मी घाबरतच सगळ्यांच्या देखत बापाला बोललो.. बाबा, मला सायन्सला
जायचे. श्वास घेतला तरी आवाज होईल अशी शांतता घरात पसरली. बापाने एकवेळ माझ्या चेह-यावर रोखुन पाहीले आणि पहिल्यांदा मला हवे ते मिळाले. बास. त्या दिवसापासुन बापाची अन माझी दुश्मनी संपली. आता मी पुढे चालायला
लागलो अन अनोळखी क्षेत्रात बिनदिक्कत उडी घेवु लागलो कारण मला पुर्ण खात्री होती, की माझा बाप माझ्या पाठिशी आहे.

*

इंजिनीयरींग झाल्यावर एका निर्यातभिमुख सॉफ्टवेअरच्या कंपनीत नोकरीला लागलो. नोकरी लागुन केवळ १८-२० दिवस झाले असतील नसतील तोच लागोपाठ तीन दिवस सुटी होती म्हणुन घरी आलो. घरी आलो तर कळले शेजारच्या घरातील काका सकाळीच वारले. त्यांचा मुलगा आमच्याच कंपनीत पण अमेरीकेत कामाला होता, तो काही येवु शकला नाही. रात्री त्याचा अमेरिकेहुन फोन आला, तो मीच उचलला. वडिलांची अंतिमक्रिया कशी पार पडली यापेक्षा मी तिथे येवु शकेल काय हे विचारण्यातच त्याला जास्त स्वारस्य होते ते पाहुन मी नंतर बोलतो असे सांगुन फोन ठेवुन दिला. बापापाशी आलो. त्याला सगळे सांगितले. बापाचा चेहरा त्याच्या मनातले दुःख सांगुन गेला. दुस-या दिवशी रजिस्टर्ड पोस्टाने कंपनीचा राजीनामा पाठवुन दिला.

*

काही दिवस इकडे तिकडे नोकरी केली पण मन काही लागत नसे. शेवटी एक दिवस मनाचा हिय्या केला. बापाला सांगितले. बास यापुढे आपण नोकरी करणार नाही. बापाने हसुन मान डोलावली. अन मी धंद्यात घुसलो. जमेल तसे जमेल ते करेत हळुहळू जम बसवायला सुरवात केली अन परमेश्वराची अवकृपा सुरु झाली. कसोटीचा काळ होता. कशासाठी परमेश्वर परिक्षा घेत होता ते कळाले नाही. पण काहीतरी पुढे नक्कीच घडणार असावे याची मनाला खात्री झाली. संकटे एकाच वेळी चहुबाजुने येतात. हीच खरी वेळ असते आपले कोण परके कोण हे समजुन येण्याची अन घेण्याची. अन तेच झाले. सगळ्यांनी पाठ फिरवली. फक्त पाठीशी राहीला माझा बाप. बापाने केलेले संस्कार अन दिलेली व्यवहाराची जाणीव पुढुन येणा-या संकटाना सामोरे जाण्याचे धैर्य देत होतेच, पण मागुन वार होतील ही भिती होतीच. ब-याच वेळा खरी ठरली. पण बापाने कधी अंतर दिले नाही. चुकांना समजावुन घेतले. धीर दिला. परत उभे केले. पण काही घाव मात्र तसेच राहीले.

*

आज बाप थकला आहे. मी परत उभा आहे हे पाहुन समाधानी आहे. कधीतरी रात्री अपरात्री बापाला जाग येते अन हाक देवुन विचारतो अरे त्याचे काय झाले....त्याला फार काळजी असते माझी. मी उठतो. बापाच्या हातावर थोपटत थोपटत सगळे समजावुन सांगतो अन काळजी नका करु असे बजावुन सांगतो. बाप हलकेच डोळ्यातले पाणी पुसुन हसत हसत म्हणतो अरे बापाचे हृदय आहे तुला नाही कळणार.. काहीतरी पुटपुटत बाप समाधानाने झोपी जातो. त्याच्या अंगावरले पांघरूण नीट करुन मी परत गादीवर पडतो. पण माझी झोप आता बापाला दिलेली असते.

मी फटफटण्याची वाट बघत बसतो तेव्हा मात्र अस्वस्थ करत असते बापाचेच पुटपुटणे 'आज तुझी आई असायला हवी होती रे.....'