मी चूकलो...माफी !

काल मित्रांच्या बरोबर संध्याकाळी काम संपवून बसल्यानंतर बोलता बोलता खुप विषय निघत गेले, एक एक विषयावर मी तावातावाने चर्चा / वाद / प्रतिवाद करत गेलो, मध्यरात्र झाली, मी माघार घेण्यास तयार नव्हतोच त्यामुळे तो विषय तसाच सोडून आम्ही बाहेर पडलो.

काल रात्रीचा इफेक्क्ट म्हणा किंवा मी जरी झोपलो असेन माझ्या डोक्यात चालू असलेल्या विषयामुळे समजा अचानकच पहाटे पहाटे जाग आली. डोळ्यावर पाणी मारलं.. व क्षणभर थबकलो. रात्रीची चर्चा पुन्हा जशीची तशी आठवली. मी विचार करण्यास सूरवात केली एक एक मुद्दे कागदावर लिहित गेलो. अगदी छोटे छोटे मुद्दे. मित्रांचे, घरचे, माझे १०० एक मुद्दे बाहेर पडले असतील. मी चकित झालो, पुन्हा पुन्हा मुद्दे वाचले, त्यात काही छोटी छोटी कारणं होती ज्या मुद्द्यावरून मी भांडलो अथवा वाद घातला होता. मित्रांमध्ये कळत नकळत दुरावा निर्माण होणार्‍या गोष्टी अनेकवेळा अत्यंत छोट्या असतात की काही काळानंतर त्यावर विचार केला तर लक्ष्यात येतं अरे ह्यातील एक मुद्दा देखील योग्य नव्हता ज्यासाठी आपण भांडलो.

चूक कोणाची हा प्रश्न गौण, पण ह्याचा परिणाम किती दुरवर झाला, होतो ह्याचा आपण सारासार विचार देखील करत नाही व ह्या छोट्याशा वादाचा खोलवर परिणाम आपल्या मित्र साखळी वर देखील होतात व हे तेव्हा वेगाने होते जेव्हा दोन भांडणांर्‍या व्यक्तींचे मित्र कॉमन असतात. कळत न कळत दोन तट पडत जातात, टेबलाला रंगभूमीचे स्वरुप व शब्दांना तलवारीची धार येते. वाद-प्रतिवाद होतात, उत्तराला प्रति उत्तर... सगळेच वाढत जाते, व एका बेसावध क्षणी एखादा घाव वर्मी बसतो व सगळेच संपते !

अ व ब च्या भांडणा मुळे, क्षणिक वादामुळे, पुर्ण मित्र संग्रह दुखावला जातो, वाद संपला असतो, एकमेकांना पाहणे तर सोडाच एखादा समोरून गेला तर चक्क दुर्लक्ष करणे व जमेल तेथे उट्टे काढणे हे चालू होते व ती छोटीशी जखम हळू हळू वाढ्त वाढत एवढी वाढते की उरला सुरला मैत्रीचा आपल्या मनातील तो हिस्सा आपण स्वतः काढून टाकतो व तेथे मग दोनच प्रकारच्या भावना शिल्लक राहू शकतात एकतर पराकोटीचा द्वेष अथवा एक पुर्ण अलिप्तता. व हे फक्त अ व ब च्या मध्ये घडत नाही ते पुर्ण सर्कलमध्ये कळत न कळत घडले जाते. कित्येक दिवस जुण्या नात्यावर, प्रेमावर, मैत्रीवर तो छोटासा वाद भारी पडतो...

दिवसाला दिवस जातात, झुकला कोणीच नाही म्हणून एक विश्व वेगळे होतं, दोन गट, मध्ये एक अदृश्य भिंत. दोन्ही बाजूला मनात हुरहुर असते की त्या अदृश्य भिंतीच्या मागे काय चालू असेल ह्याची. दोन्ही बाजूला असं वाटतं असतं की ओलांडावी ही भिंत एकदा, पाहू तरी काय होतं ! पण अनामिक भिती, अपमानाचे शल्य व पुढून प्रति उत्तर कसे असेल ह्याची काळजी, भिंत ओलांडली म्हणून पुन्हा शब्दांचा वार झालाच तर ही भिती ? झुकायचे कोणालाच नको असते.

मी चूकलो...माफी ! हे तीन शब्द ! लिहण्यास खुप सोपे, पण म्हणताना ? मनातून शब्द बाहेर ओठापर्यंत येण्यासाठी त्या शब्दांना आपल्या आतील ईगो शी, झालेल्या गोष्टीच्या बदल असलेल्या रागाशी, पचवलेल्या अपमानाशी झगडावे लागते, त्याला साथ असते फक्त त्या मनामध्ये असलेल्या मैत्री विषयाबद्दल च्या प्रेमाची, पण हे शब्द नेहमी हरतात व मनात आलेले शब्द ओठापर्यंत पोहचतच नाहीत. लिहलेला मेल, डायल केलेला नंबर अथवा चॅट विंन्डोवर टाईप केलेला मॅसेज... मध्येच Esc होतो...डिलिट होतो... रद्द केला जातो, का ? माहित नाही... पण हे कुठेतरी थांबायला हवं ! कोणीतरी एक प्रयत्न नक्कीच केला पाहिजे, मागे मी एका लेखात एक वाक्य वापरलं होतं, मनाचे सर्व दरवाजे कधीच बंद करु नका, एखादी फट तरी नक्कीच ठेवा, कधीतरी चुकून भिंती पलिकडून.... मी चूकलो... माफी ! हे शब्द उच्चारले जातील, कधीतरी कोणाच्या मनामध्ये हे शब्द जिंकले असतील व ओठांवर आले असतील.... तर ते तुमच्यापर्यंत कमीत कमी पोहचतील...तरी ! आपल्या मनाची कवाडे थोडी उघडी राहू देत.. आपण दगड नाही आहोत की एक चिरा पडला म्हणजे शकले होणारच. आपण हसती खेळती, भाव भावना असलेली जिवंत माणसे आहोत..

मित्रांच्या जवळ, आपल्या आपुलकीच्या माणसासमोर झुकण्यात कसली आली शरम ?

नरस्याभरणं रूपं रूपस्याभरणं गुणः |
गुणस्याभरणं ज्ञानं ज्ञानस्याभरणं क्षमा ||

******

आता एवढं लिहलचं आहे तर माझ्या मनातील एक मळभट देखील काढून टाकतो.. सर्व दरवाजे खिडक्या उघड्या करतो.. जगाला प्रकाश देणार्‍या सुर्याला साक्षी ठेऊन मनमोकळेपण, मनात कुठला ही वैरभाव, द्वेष, इर्षा न ठेवता जे माझ्याकडून / माझ्यामुळे कळत न कळत कधी दुखावले गेले असतील तर मी चूकलो...माफी ! क्षमा !

******

टारझनचा गुत्तुडा वाचला व काहीतरी लिहावेसे वाटले, त्या बद्दल त्याचे आभार.