कोरी पाटी

बरेच दिवसांत नाना भेटला नाही. आज जाऊ उद्या जावु करता करता काल संध्याकाळी वेळ मिळाला. नानाच्या घरापाशी गेलो. असेल की बाहेर गेला असेल याचा विचार करतच बेल दाबली. नाना कुठे कधी असेल आणि काय करत असेल याचा काहीच भरवसा नाही. दार उघडले तर नानाच समोर होता.

'ये ये... कुठे मेला होतास इतके दिवस?' अशी प्रेमळपणे चौकशी करुन मला आत घेतले. 'बैस' असे म्हणुन एका कोप-यात जावुन बसला.नीट पाहिले तर कोप-यात शेगडी पेटवुन, एक एक कागद वाचत त्यात टाकत होता. सगळ्या घरभर धुर झाला होता.

'अरे नाना! काय करतोस?'

'कागद जाळतोय.'

'थंडी वाजतेय का? मग उघडा का बसलास? स्वेटर घाल'

'स्वेटर घातला गणपतीला. मला नाही थंडी वाजत'

'मग का जाळत बसलास कागद...'

लाल डोळ्यांनी मला पहात, नानाने एक कागद हळुच पुढे केला. त्याच्या हातातुन कागद घेवुन मी वाचायला सुरवात केली. बघता बघता माझ्या कपाळावर घाम जमा झाला. घशाला कोरड पडली. 'नाऽना' एवढेच बोलुन मी कागद परत दिला. त्याने शांतपणे तो कागद शेकोटीत टाकला. कधी काळची मनाच्या खोल गुहेत लपलेली स्मृती लख्खकन समोर आली. इतक्या दिवसांत तर मी विसरुन गेलो होतो. आठवण सुद्धा कधी झाली नव्हती. ती आठवण समोर यावी असे कधी नंतर आयुष्यात झालेच नाही. मनाला मिळालेले विस्मृतीचे वरदान किती महत्वाचे आहे आणी सुंदर आहे हे जोपर्यत अशा आठवणींची भुते आपल्याभोवती फेर धरुन खिदीखिदी हसत कर्णकर्कश्श किंचाळत आरडाओरडा करत अंगावर धावुन येत नाहीत तोपर्यंत कळत नाही. आणि ते जेव्हा कळते तेव्हा आपल्या हातात काहीही नसते. अक्षरशः काहीही राहिलेले नसते.

नानाने दाखवलेला कागद जळुन खाक झाला होता. त्याची राख झाली होती. पण स्मृती जशी काही ती घटना अगदी काही क्षणापुर्वी घडलेली असावी अशी टक्क जागी झाली होती. हळुच खाल मानेने नानाकडे पाहिले. माझ्या मनातील द्वंद्वाचा त्याच्या मनावर काही ओरखडा आला असावा की काय म्हणुन त्याचे निरिक्षण केले. पण त्याचे एक एक कागद वाचुन शांतपणे शेकोटीत टाकणे चालु होते. चर्रर चर्रर असा भुरुभुरु जळणा-या कागदांचा आवाज आणि टक टक अशी घड्याळ्याची टिकटिक चालु होती. किती वेळ गेला कळले नाही.

अचानक नाना बोलला 'खुप कागदं आहेत अशी.'

'दाखव....'

'नको. सगळीच काही अशी दाखवता येणार नाहीत. त्रास होतो. जुनी पत्रे, वर्तमानपत्रातील कात्रणे, कधी काळी जमा झालेल्या मित्रमैत्रिणींच्या पत्रिका, ग्रिटिंग्ज... आणिक काय काय. त्या त्या वेळेस काहीतरी भावना गुंतवतो.. जपुन ठेवतो. पण पुढे त्यापासुन त्रासच जास्त होतो. कारण, राजकारण काय आणि आयुष्य काय कुणी कुणाचा कायम मित्र नाही की शत्रु नाही. भुमिका बदलत रहाते. जुनी नाती नव्या नात्यांत बदलतांना ही अशी कागदे फार त्रास देतात.'

'हं...'

'चुकुन कधीतरी एखादा कागद समोर येतो... सगळे भावविश्व पत्त्याच्या बंगल्याप्रमाणे कोसळुन देतो. जाळुन टाकले की समोर कधी येणार नाही, स्मृतीला जागे करणार नाही. आठवण म्हणजे काय तर जे विसरलेले आहे त्याची स्मृती होणे. स्मृती ज्याने होईल असे काही आलेच नाही नजरेत वा ऐकण्यात, तर आठवण होणारच नाही'

'पण मग इतके प्रेमाने जपुन ठेवलेस आजवर...'

'पाटी कोरी करायची.... वर्तमानात जे आहे ते खरे. नाते जे आज आहे ते. मागचे विसरुन जायचे..'

'जमेल?'

'प्रयत्न करायचा'

नानाच्या घरुन निघालो. विचाराच्या तंद्रीतच होतो. आल्या आल्या संगणक चालु केला. पाच हजाराहुन अधिक मेल, चॅट, व्यनी, खरड. कित्येक स्टार करुन ठेवलेले. चर्चा, गु-हाळ, भांडणे, स्नेह संवाद.... काय काय. सिलेक्ट ऑल. डिलिट. कन्फर्म. येस.

आज पाटी कोरी आहे. बघु या किती काळ अशीच ठेवु शकतो...